Szkoła Letnia Innowacji Społecznych organizowana w ramach projektu Social Innovation Community, odbyła się 9 i 10 maja 2018 roku w Samsun w Turcji. Dobór tematów i działów tematycznych był bardzo szeroki. Wybrałam trzy rzeczy, które moim zdaniem były szczególnie interesujące zarówno podczas wykładu, jak i tych części bardziej praktycznych – wizyt studyjnych i warsztatów.

Pierwsza z rzeczy jakich chciałabym wam opowiedzieć  to rozwiązanie, które było prezentowane przez gruzińską organizację Rural Development for Future Georgia. To stowarzyszenie zajmuje się rozwojem obszarów wiejskich w Gruzji, a zaproponowali coś co nazywa się Employment Shuttle, które polega na tym, że rekrutujemy grupę osób, które wezmą udział w programie zatrudnieniowym – z reguły młodych osób bo to jest dziś wyzwaniem w wielu miastach i terenach wiejskich. Osoby , które są rekrutowane do projektu są szkolone w dość typowy sposób. Zdobywają kompetencje miękkie, uczą się tego w jaki sposób najlepiej zdobyć zatrudnienie. Natomiast, jest jedna kluczowa różnica, osoby biorące udział w programie tworzą grupę, w ramach której znajdują zatrudnienie wzajemnie dla siebie.  Innymi słowy jako uczestnika/uczestniczki programu moim zadaniem nie jest znaleźć zatrudnienia dla mnie, ale znaleźć zatrudnienie dla koleżanki czy kolegi, którzy są razem ze mną w grupie. Okazuje się, że to rozwiązanie zaczerpnięte z Hiszpanii jest niesamowicie skuteczne ­– organizacja z Gruzji ma ponad 70% poziom skuteczności w zatrudnieniu osób biorących udział w programie.

Druga rzecz, która z mojej perspektywy była szczególnie interesująca, to wykład doktora Hamzy Zeytinoglu ze Uniwersytetu Stambulskiego w placu Beyazit. Doktor Zeytinoglu opowiadał o tym w jaki sposób tworzyć skuteczne sieci – w rozmowie o innowacjach społecznych, zarówno na poziomie ich tworzenia jak i wdrażania, nie ma bardziej kluczowego elementu niż dobrze zbudowana sieć powiązań i relacji (jedno z najciekawszych video pokazywanych przez dr Hamzę) Te z kolei, jak to w życiu, polegają na zaufaniu. Hamza dzielił się z nami bardzo interesującymi materiałami na temat tego w jaki sposób zaufanie wiąże się z wartościami, jak te wartości zmieniają się w czasie. To, co jest ważne w tym konkretnym w punkcie dla nas w Polsce, dla tych których chcą tu tworzyć innowacje społeczne, to że poziom zaufania społecznego w Polsce jest bardzo niski. Badania Edelmana pokazują w bardzo jasny sposób jak rozmowa o wartościach i wartości mogą wpływać na poziom zaufania i jak na nich budować skuteczne, długotrwałe sieci i relacje jest szalenie interesujące.

Trzeci element był owocem naszej wizyty studyjnej. Owocem, nomen omen wizyta studyjna była w wiosce produkującej zdrowe organiczne jedzenie. Miasto nazywa się Sürmeli, jest 50 km od Samsun i przez lata było znane jako główny producent tytoniu dla pobliskich dużych miejscowości. Po zamianach w prawie, po wprowadzeniu restrykcyjnych regulacji, ten element lokalnej gospodarki po prostu upadł. Sürmeli przestało produkować tytoń. Wójt, który już wtedy zarządzał tą wsią postanowił postawić wszystko na jedną kartę, dogadał się z pobliskim uniwersytetem i poprosił żeby przez najbliższe 4 do 5 lat przedstawiciele uniwersytetu przygotowali 37 lokalnych rodzin do tego, żeby zostali ekologicznymi farmerami. Całe przedsięwzięcie zakończyło się sukcesem! Dziś 37 rodzin z kobietami na czele, które utworzyły kooperatywę spożywczą, utrzymuje się z produkcji zdrowej ekologicznej żywności. Samo Sürmeli jest już w Turcji jako Organic Village (www.surmelikoyu.com, http://bit.ly/2Kuep3e). Myślę że jest to bardzo ciekawy przykład lokalnego lidera, który postanowił zobaczyć jakie są trendy i postawić właśnie na rozwój tego trendu lokalnie w swojej wsi.

Tak jak słyszycie te 3 elementy o których opowiadam nie wiele mają wspólnego z technologią. Myślę ze jest to ostatnia bardzo ciekawa lekcja, która wynika z tej szkoły letniej. W Polsce, bardzo często jak mówimy o innowacjach społecznych to robimy szybki skrót myślowy do nowej apki, która coś nam w życiu ułatwia albo próbuje rozwiązywać jakiś problem. W Samsun tak naprawdę wątek technologii pojawiał się dość rzadko, owszem były różne propozycję wdrażania aplikacji, które rozwiązywałyby problemy osób biorących udział w warsztatach. Natomiast, to technologia była uzupełnieniem – nie była w centrum zainteresowania osób biorących udział w warsztatach. To nie znaczy, że technologia nie może nam pomóc i nie jest istotna w całym przedsięwzięciu, natomiast chyba nie od niej powinniśmy zaczynać.