Pracownia Miejska

Światło zmienia przyszłość dzielnicy

Na czym polegało wyzwanie?

Światło lub jego brak może zabić lub ożywić dowolną część miasta. Często niewykorzystany potencjał oświetlenia – nie tylko tego prostego, ulicznego, ale i tego bardziej zniuansowanego, fasadowego, odbiera ulicy, skwerowi, dzielnicy o wiele więcej niż tylko jasności. Tracą lokalni przedsiębiorcy, turyści nie odwiedzają tej części miasta, mieszkańcy niechętnie wychodzą z domu i budują relacje. Jak zatem wykorzystać światło, żeby przynosiło finansowe i społeczne korzyści?

Co zrobiliśmy?

W projekcie “Miasto Światła” pracowaliśmy z mieszkańcami i użytkownikami wybranych części miasta oraz z urzędnikami za nie odpowiedzialnymi. Dzięki nocnym spacerom badawczym zbieraliśmy informacje o potrzebach mieszkańców, ich zwyczajach, pomysłach i obawach. Wyniki ze spacerów wspólnie z urzędnikami i mieszkańcami przekuwaliśmy pod okiem ekspertów do spraw oświetlenia w projekty, które jeszcze tego samego dnia były instalowane w mieście na czas testów. Piękne instalacje były oceniane przez mieszkańców, a wnioski trafiały z powrotem do urzędu, który teraz już mógł śmiało zaczynać pracę nad tworzeniem oświetleniowego masterplanu dla miasta.

Mieszkańcy tworzą
swoje inteligentne miasto

Na czym polegało wyzwanie?

Wzrost zaawansowania technologicznego kształtuje sposób, w jaki miasta się rozwijają i w jaki mieszkańcy korzystają z miast. Jednocześnie miasta mają wyjątkową możliwość spojrzenia na swoje systemy komunalne, mieszkańców, organizacje i biznes w sposób systemowy i wybiegający naprzeciw długofalowym trendom. Umiejętność strategicznego doboru technologii i narzędzi miękkich, które sprostać mogą wyzwaniom stojącym przed poszczególnymi miastami może stanowić o ich przewadze rynkowej oraz o poziomie jakości życia, jaki dostarczą swoim mieszkańcom.
Jednocześnie miasta wdrażają nowoczesne technologie, ekologiczne rozwiązania, sprawnie zarządzają zasobami jakimi dysponują. Sprawiają, że miasta stają się przyjazne dla mieszkańców oraz stanowią atrakcyjną lokalizację dla innowacyjnych przedsiębiorców. Istotą wdrażania inteligentnych rozwiązań jest podejście holistyczne i integrowanie ze sobą wdrażanych systemów.

Co zrobiliśmy?

Podczas Smart City Roadshow spotykaliśmy się w urzędnikami, mieszkańcami i organizacjami pozarządowymi, aby wspólnie wypracować długofalowy plan wdrażania w mieście technologii, które zoptymalizują procesy i podniosą poziom życia. Pracowaliśmy nad rozwiązaniami, które dla jednych miast były odpowiednimi narzędziami do rozpoczęcia budowania inteligentnego systemu w mieście, a jednocześnie do zdobycia poparcia dla kolejnych tego typu działań wśród mieszkańców, a dla innych miast były komplementarne do tych już wdrożonych. Ułatwieniem rozmów nad tak złożoną ideą jaką jest smart city, była gra planszowa, której scenariusz oparty był na inteligentnych rozwiązaniach pozwalał identyfikować lokalne problemy i zweryfikować, które z rozwiązań może pomóc w ich rozwiązaniu. Gra była również okazją do edukowania mieszkańców w zakresie smart city, uczenia myślenia o mieście jako splocie systemów wpływających na jakość życia i zwrócenia uwagi na potrzebę myślenia w długiej perspektywie czasowej. Zebrane wyniki i rekomendacje trafiały do magistratu w postaci swojego rodzaju roadmapy – zbioru wskazówek do działania w kierunku pełnego wdrożenia idei smart city w sposób zrównoważony i kompleksowy.

Lublin przygotowuje się
do stworzenia najlepszej strategii

Na czym polegało wyzwanie?

Jubileuszowy rok 700-lecia Lublina był okazją do tego, żeby przyjrzeć się miastu wielowymiarowo i perspektywicznie, wykorzystując do tego narzędzie wspomagające społeczny dialog, jakim jest foresight. Był to dobry moment również dlatego, że w 2020 roku kończy się okres wdrażania dotychczasowej strategii miasta, która będzie wymagała przygotowania nowej wizji do 2030 r. Bardzo dobrym modelem prac nad strategią jest tworzenie jej w oparciu o foresight, który powstaje w wyniku systematycznych badań trendów, w szerokim dialogu ze społeczeństwem. Foresight pozwala stworzyć realistyczne scenariusze rozwoju dla miasta, wybrać ten optymalny, a następnie przyjąć krótkoterminową strategię, która pozwoli miastu zrealizować długoterminowy scenariusz. Urząd Miasta Lublina przyjął ten model zarządzania strategicznego.

Co zrobiliśmy?

Przez 11 miesięcy w oparciu o zebrane przez nas dane i analizy, interpretując globalne trendy, intensywnie pracując z lokalnymi ekspertami, urzędem i spotykając się z kilkoma tysiącami mieszkańców podczas konsultacji społecznych, stworzyliśmy 4 realistyczne scenariusze rozwoju Lublina do 2050 roku.
Projekt zakończył się międzynarodową konferencją Miasta2050 w Lublinie podczas której prelegenci z kraju i zagranicy prezentowali rozwiązania, które już dzisiaj zmieniają sposób w jaki myślimy o mieście, technologiach, jego zasobach i potencjale. Podczas konferencji podsumowaliśmy dotychczasowe osiągnięcia polskich miast i wybiegaliśmy w przyszłość w poszukiwaniu śmiałych rozwiązań, które pozwolą nam budować miasta jutra.

Przyszłość Powiatu Tureckiego
w rękach mieszkańców

Na czym polegało wyzwanie?

Powiat Turecki doświadczył w niedalekiej przeszłości wielu negatywnych szoków gospodarczych i społecznych, związanych z zamknięciem kopalni i elektrowni. Nowa, realizowana od kilku lat strategia rozwoju wydawała się przybliżać powiat do założonych celów, jednak działo się to przy bardzo znikomym zaangażowaniu mieszkańców. Z perspektywy – słusznej zresztą – starosty, ten brak partycypacji mógł z czasem zaważyć na losach transformacji. Potrzeba zatem było platformy do rozmowy, która z jednej strony pomoże zweryfikować obrany kierunek, a z drugiej włączy mieszkańców w działanie.

Co zrobiliśmy?

We współpracy ze Starostwem Powiatowym w Turku zrealizowaliśmy wielopłaszczyznowy foresight, dzięki któremu różne grupy mieszkańców mogły wypowiedzieć się na temat wdrażanych zmian, zgłosić swoje rekomendacje i ocenić, które trendy będą miały największy wpływ na ich lokalną rzeczywistość. Przeprowadziliśmy serię konsultacji społecznych i analiz trendów, w oparciu o które powstały scenariusze rozwoju powiatu. Ich dogłębna analiza pozwala podejmować przekrojowe decyzje strategiczne i włączać w nie kolejne grupy. Temat o tyle istotny, że zgodnie z intuicją Starosty, to właśnie nikła współpraca między sektorami została zidentyfikowana jako największa bolączka rozwojowa powiatu.

Nowy Sącz Walczy o innowacje

Na czym polegało wyzwanie?

Nowy Sącz od lat zmaga się z zanieczyszczeniem powietrza i niską emisją. Urząd Miasta postanowił stworzyć innowacyjne rozwiązanie, które podnosiłoby efektywność energetyczną budynków użyteczności publicznej. Padło na MOSiR i pobliską szkołę jako obszar do analizy i testów. Celem było stworzenie koncepcji, na którą możliwe będzie pozyskanie funduszy unijnych w ramach Urban Innovative Action.

Nowy Sącz

Co zrobiliśmy?

We współpracy z urzędem, szkołami i lokalnym biznesem oraz ekspertem technologicznym z Politechniki Krakowskiej opracowaliśmy system, który jednocześnie generowałby zieloną energię i kształtował od małego proekologiczne postawy wśród dzieci. Cały proces tworzenia oparty był o szerokie konsultacje i współprojektowanie ostatecznego rozwiązania z użytkownikami i użytkowniczkami terenu. Zaprojektowane rozwiązanie zostało zgłoszone do unijnego konkursu Urban Innovative Action. Jako Pracownia Miejska odpowiadaliśmy również za przygotowanie części merytorycznej wniosku.

Bank i Teatr czerpią
ze światowych trendów

Na czym polegało wyzwanie?

Często firmy i organizacje pracujące w danej branży tak bardzo skupione są na swojej pracy, że rozluźnia się ich kontakt z szerszym kontekstem i zmianami, które mają miejsce na świecie. Dla zespołów kreatywnych i strategicznych ważne jest, żeby być na bieżąco z trendami i problemami, z którymi mierzą się nasze społeczeństwa. Często jednak nie mają one czasu na samodzielne śledzenie tego, co dzieje się poza branżą.

Co zrobiliśmy?

Zarówno dla Santander Bank Polska S. A., jak i na potrzeby ogólnopolskiego Forum Pedagogów i Pedagożek Teatru opracowaliśmy obszerne, inspirujące wystąpienia i angażujące ćwiczenia, które pozwoliły uczestnikom i uczestniczkom przyjrzeć się trendom i technologiom, które będą wpływać na naszą rzeczywistość przez kolejne dekady oraz zinterpretować je w kontekście swojej branży.

Konin odnajduje
nową ścieżkę rozwoju

Na czym polegało wyzwanie?

Konin to jedno z najszybciej wyludniających się miast w Polsce. Jednym z głównych powodów jest wyczerpanie się dotychczasowego motoru rozwoju miasta, czyli przemysłu paliwowo-energetycznego. Ostatnie kopalnie są zamykane, a mieszkańcy nie wiedzą jeszcze, czy za kilka-kilkanaście lat będą w stanie wciąż się w mieście utrzymać. Dlatego też, trzeba było wspólnie z wszystkimi sektorami przyjrzeć się kluczowym trendom i zrozumieć, w jakich obszarach zrównoważony rozwój miasta jest możliwy.

Co zrobiliśmy?

Przeprowadziliśmy pierwszy w Polsce uspołeczniony foresight miejski, w którym udział wzięło ponad 4000 mieszkanek i mieszkańców. Społeczny panel ekspercki pod okiem naszych moderatorów dokonał oceny trendów, wyników konsultacji z mieszkańcami i skonstruował scenariusze rozwoju miasta, z których część pięć lat później zaczyna nabierać mocy. Foresight Konin 2050 odegrał istotną rolę w późniejszych wyborach samorządowych i niejednokrotnie był punktem odniesienia dla działań lokalnych organizacji pozarządowych, organów administracji publicznej i firm.

Urzędnicy z Rustavi
tworzą wizję na 2050

Na czym polegało wyzwanie?

Po wygranych wyborach samorządowych nowy burmistrz Rustavi postanowił stworzyć wewnątrz urzędu miasta międzywydziałowy zespół zajmujący się innowacjami. Potrzebował jednak dobrze ich przygotować do tego zadania i zidentyfikować kierunki rozwoju miasta, w oparciu o które możliwe byłoby podejmowanie pierwszych eksperymentalnych działań.

Co zrobiliśmy?

W ciągu trzech miesięcy przeprowadziliśmy z zespołem Rustavi Hub foresight dla miasta na 2050 rok. Proces sam w sobie dał możliwości przeanalizowania silnych i słabych stron miasta w kontekście globalnych trendów oraz wyjścia do różnych grup (biznesu, młodzieży, organizacji pozarządowych) z bardzo angażującym tematem do rozmów. Jednocześnie urzędnicy i urzędniczki lepiej zrozumieli szeroki kontekst, w jakim Rustavi będzie się rozwijać w kolejnych dziesięcioleciach.

Rustavi rewolucjonizuje
konsultacje społeczne

Na czym polegało wyzwanie?

Urząd miasta w Rustavi coraz śmielej współpracuje z mieszkańcami i szuka nowych metod angażowania ich w proces współtworzenia nowego modelu rozwoju dla miasta. Są jednak tematy, w które trudno mieszkańców zaangażować, zwłaszcza jeśli zależy nam i na lepszym zrozumieniu problemu, i na poszukiwaniu rozwiązań.

Co zrobiliśmy?

Na potrzeby zróżnicowanych tematycznie konsultacji społecznych opracowaliśmy grę planszową. Dzięki niej mieszkańcy w różnym wieku i z doświadczeniem z różnych sektorów mogą dzielić się swoją wiedzą i spostrzeżeniami na temat rozmaitych wyzwań. Co więcej, podczas drugiej połowy rozgrywki mają szansę tworzyć nowe pomysły rozwiązań dla zidentyfikowanych problemów i urealniać je w oparciu o wyzwania społeczne, gospodarcze i środowiskowe.

Zamość i Słupca zmieniają
przyszłość zmian klimatu

Na czym polegało wyzwanie?

Pogarszający się stan środowiska naturalnego coraz silniej wpływa na jakość życia mieszkańców miast. Dotyczy to między innymi konsekwencji zdrowotnych zanieczyszczeń, przegrzewania się miasta czy ryzyka związanego z zagrożeniami wynikającymi z ekstremalnych zjawisk pogodowych. Już dzisiaj musimy zacząć szukać rozwiązań, które ułatwią adaptację miast do zmian klimatu i włączą w nie możliwie szerokie grono mieszkańców.

Co zrobiliśmy?

W ramach programu „Miejskie Klimaty” w angażujący sposób dajemy mieszkańcom i mieszkankom Zamościa oraz Słupcy, samorządowi i organizacjom pozarządowym wiedzę oraz narzędzia niezbędne do przygotowania ich miast na zmiany klimatu. Przy użyciu metody opracowanej przez Fundację Rockefellera na potrzeby programu 100 Resilient Cities, badamy nastawienie do zmian klimatu i szukamy ścieżek rozwoju, które są najbardziej akceptowalne dla lokalnej społeczności.
Co ważne, program „Miejskie Klimaty” nie ogranicza się do warsztatów edukacyjnych i dyskusji. Jego ostatnim etapem jest wypracowanie we współpracy z programistami testowego rozwiązania, które pomoże odpowiedzieć na jedną z największych środowiskowych potrzeb mieszkańców. Samo rozwiązanie może stać się przykładem dla innych miast w całej Polsce.

Śląsk i Zagłębie tworzą
przyszłość Innovation Labów

Na czym polegało wyzwanie?

Tworzenie innowacji, które będą wpływać na rozwiązywanie złożonych miejskich problemów jest dużym wyzwaniem i niejedno miasto czy międzynarodowa organizacja poległa już na tworzeniu nieskutecznych miejskich innovation labów. Jest jednak grupa samorządów, które zdołały zrewolucjonizować sposób, w jaki wspólnie z mieszkańcami adresują kluczowe dla miasta wyzwania. Ważne zatem, żeby proces tworzenia innovation labów w tej wyjątkowo dynamicznie zmieniającej się i złożonej części Polski dobrze rozpocząć.

Co zrobiliśmy?

Opracowaliśmy prostą karcianą grę konsultacyjną, dzięki której podczas dwu-godzinnego warsztatu w czterech równoległych grupach zmapowaliśmy wyzwania, które powinny być zaadresowane przez mieszkańców, organizacje pozarządowe i urząd. W oparciu o dyskusję na temat tych wyzwań i dotychczasowych rozwiązań byliśmy w stanie wspólnie z uczestnikami i uczestniczkami warsztatów stworzyć listę wytycznych dla tworzenia innovation labu. Prace nad koncepcją będą kontynuowane w 2019.

Liderzy miast
oswajają przyszłość

Na czym polegało wyzwanie?

Fundacja Szkoła Liderów od lat realizuje w Polsce wysokiej klasy program szkoleniowy dla liderów i liderek lokalnych społeczności. W ramach programu realizowane są lokalne projekty, które poprzedzane są badaniami i analizami problemu, który mają adresować. Ich adekwatność i skuteczność ma bezpośrednie przełożenie na dalszą działalność i niejednokrotnie pozycję uczestników i uczestniczek programu.

Co zrobiliśmy?

W 2017 roku Fundacja Szkoła Liderów postanowiła włączyć do programu szkolenia części dotyczące długofalowych trendów społecznych, gospodarczych i środowiskowych. Szybko okazało się, że prowadzony przez nas warsztat foresightowy otwiera dyskusję na nowe, istotne lokalnie tematy oraz pozwala zidentyfikować uczestnikom rozwiązania i relacje, których wcześniej mogli nie widzieć. Wiedzą na temat trendów i technologii do 2050 roku dzielimy się w konsekwencji regularnie również na konferencjach i seminariach organizowanych przez Fundację dla wszystkich swoich absolwentów i absolwentek.