Tworzony przez ludzi, z ludźmi, dla ludzi, innowacyjny – to najkrótsza charakterystyka nowego programu Komisji Europejskiej – Urban Innovative Actions.  Wśród samorządów, które zdecydowały się wypłynąć na nieznane, szerokie wody znalazł się m.in Nowy Sącz. Tamtejszy samorząd zaprosił nas do współpracy przy wypracowywaniu rozwiązania spełniającego potrzeby mieszkańców miasta.

Głównym celem programu Urban Innovative Actions jest wypracowanie i przetestowanie rozwiązań, które są innowacyjne w skali Europy, a nawet świata. Nie chodzi o transfer innowacji, które sprawdziły się w innych częściach kontynentu, a o przeprowadzenie eksperymentów z zupełnie nowymi rozwiązaniami. Mają one pomóc w rozwiązaniu konkretnych problemów. W tym rozdaniu Komisja Europejska wskazuje na następujące obszary: integracja migrantów i uchodźców, zielona energia, praca i umiejętności w lokalnej gospodarce, ubóstwo w mieście. Ci, którzy tak jak Nowy Sącz wystartowali w konkursie, powinni stworzyć absolutnie nowe, autorskie rozwiązania, z których mogliby korzystać inni.

Jednym z największych lokalnych problemów w Nowym Sączu jest zanieczyszczone powietrze. Nowy Sącz postanowił zatem postawić na ,,zieloną energię”, tym samym podnosząc jakość powietrza i obniżając koszty utrzymania obiektów użyteczności publicznej. Przez ponad miesiąc wspólnie z mieszkańcami, ekspertami i kluczowymi interesariuszami wypracowywaliśmy innowacyjne rozwiązanie, które pozwoli zwiększyć udział OZE w produkcji energii w Nowym Sączu. W przeprowadzonych przez nas warsztatach co-designowych i spotkaniach konsultacyjnych uczestniczyli m.in. prezesi i dyrektorzy miejskich spółek, naukowcy z politechniki krakowskiej,kierownicy i kierowniczki wydziałów Urzędu Miejskiego, dyrektorki szkół, uczniowie i uczennice, przedsiębiorcy.

Jako obiekty testowe do projektu wybraliśmy MOSiR przy ulicy Nadbrzeżnej i jego najbliższe otoczenie. Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji tworzą m.in. hala sportowa, basen, korty tenisowe, miasteczko rowerowe i hotel PTTK. To właśnie hala sportowa i basen pożerają najwięcej energii, w związku z czym generują najwyższe koszty. Dodatkowo, projekt objął Szkołę Podstawową nr 20, Gimnazjum nr 5 z boiskami i halami sportowymi oraz lodowisko, które znajdują się na przeciw MOSiR.

Model, który wypracowaliśmy zawarł w sobie trzy płaszczyzny wpływu na zwiększenie udziału OZE w produkcji energii: technologiczną, edukacyjną i behawioralną. Małopolskie Laboratorium Budownictwa Energooszczędnego przy Politechnice Krakowskiej zaproponowało mieszankę innowacyjnych rozwiązań (część w fazie prototypowej), które stanowić będą rdzeń inwestycyjny projektu. Wspólnie z lokalną PWSZ natomiast skonstruowaliśmy pakiety badawczo-edukacyjne, które wykorzystują: grywalizację, ekonomię behawioralną i aspekty user innovation. Wszystko to, aby skutecznie wpływać na zmiany postaw mieszkańców w zakresie konsumpcji energii i wyboru źródeł ogrzewania ich własnych domów.

Doświadczenie tego naboru uczy, że samo przygotowywanie aplikacji to proces otwierający na wielu różnych poziomach. Projekty powstają we współpracy z różnorodnymi interesariuszami, z którymi do tej pory urzędy często nie miały okazji współpracować. Wymaga to przetestowania nowych metod zarządzania procesem, budowania skutecznych kanałów komunikacji i współpracy, również wewnątrz urzędu. To trudne, ale nie niemożliwe.

Za mniej niż pół roku możemy spodziewać się kolejnego naboru w czterech z ośmiu pozostałych kategorii. Jako jedna z nielicznych firm w Polsce mamy już za sobą doświadczenie współtworzenia aplikacji i jesteśmy gotowi podjąć kolejne wyzwania z kolejnymi miastami!

Chcesz poznać naszą ofertę? Napisz.

Chcesz się podzielić swoimi doświadczeniami z tej edycji konkursu? Podziel się komentarzem poniżej!

Więcej o UIA:

W Urban Innovative Actions duży nacisk kładziony jest na angażowanie wszystkich sektorów, zarówno w tworzenie rozwiązania lub szukania innowacji przez grupy dotknięte konkretnym problemem, jak i w jego testowanie. Kluczem do tworzenia skutecznych rozwiązań jest zdaniem Komisji Europejskiej tworzenie ich w ścisłej współpracy z lokalną społecznością.

Program Urban Innovative Actions pozwala samorządom na testowanie innowacyjnych rozwiązań w bezpiecznych warunkach, a środki wypłacane są w formie przedpłaty, dzięki czmu samorząd nie ponosi dużego obciążenia budżetowego. Komisja Europejska przeznaczyła na program 80 milionów Euro. Z tych pieniędzy mogą skorzystać miasta powyżej 50 000 mieszkańców oraz aglomeracje i formalne zgrupowania miast i przedmieść. Wysokość dofinansowania to 80 procent. Pozostałe 20 procent ma pochodzić od wnioskodawców. Może być to wkład zarówno finansowy  jak i materialny, może pochodzić z sektora prywatnego. Tak więc sposobów na spięcie finansowania jest wiele.  Czas trwania projektu to 3 lata wdrożenia oraz rok promocji i raportowania. Komisja Europejska spodziewa się sfinansować od 15 do 20 projektów.  Maksymalne dofinansowanie do jednego projektu to 5 milionów Euro. Dofinansowanie podzielone jest na trzy transze. Pierwsza to 50 procent w momencie podpisania umowy. Druga wyniesie 30 procent wypłacone w trakcie , natomiast trzecia transza – 20 procent jest zwracana po zakończeniu projektu. Dodatkowym ułatwieniem jest także to, że okres przygotowań, rok raportowania i promocji po zakończeniu projektu są opłacane jako ryczałt z którego nie trzeba się szczegółowo rozliczać.

Pozostałe 8 obszarów tematycznych: 1. Mieszkalnictwo, 2. Jakość powietrza, 3. Ekonomia cyrkularna, 4. Dostosowanie do zmian klimatu, 5. Mobilność miejska, 6. Transformacja cyfrowa [digital transition], 7. Zrównoważone wykorzystanie ziemi i rozwiązania oparte o zasoby naturalne, 8. Innowacje i odpowiedzialne zamówienia publiczne